Borsanın seyri uzun uzun bakın!

Borsada pandemi sonrası emeklilik fonları ile yatırım fonları portföylerindeki hisse senetleri hesabını artırdı. Yabancı payı gerilerken sakinler yerliler tarafından karşılanıyor. Yatırımcılar aşırı iyimserlik taşıyan kısa süreli kazanç beklentisinden uzak durmalı.

Borsa İstanbul’da pandemi sonrasında yatırım fonları portföylerindeki yüzde 4 olan hisse oranlarını yüzde 17,4’e çıkardı. Emeklilik fonları da benzer şekilde portföylerindeki hisse senedi paylarını yüzde 13,1’den yüzde 19,5’e yükseltti. Geride kalan bir süre boyunca fonların portföylerindeki hisse oranı yaklaşık 20 puanlık bir sahne kaydetti. Fonların borsada paylarını artırdığı süreçte yabancılar ise satış yaptı. Geçen süre yaşayan yabancı payları yüzde 60’tan yüzde 29,35’e geriledi. Borsada yerlilerin payı ise Ocak 2020 ile Kasım 2022 arasında yüzde 39’dan yüzde 70’e çıktı. Yabancı çıkışının yeri yerli kurumsal ve bireysel depolar aldı. Halihazırda borsaya yönelik bireysel yatırımcı ilgisi sürüyor. Ancak yeni gelenler kısa sürede yüksek kazançlar için değil uzun vadeli yatırım için öngörülen göz ardı etmemeli. Aksi takdirde edinilen yatırım bakış açısıyla değil spekülatör mantığı ile hareket etmiş olur ki o böylesi bir durumda kazançtan çok kaybı artıracaktır.

Şimdilerde hisse senedi güvenliği hiç olmadığı kadar canlı. Bunun nedeni borsaya gelen yeni nakit girişi. Yatırımcı sayısı 3,1 milyona çıkarken borsadaki işletmelerin toplam piyasa değeri 5 liraya yükseldi. Son durum itibariyle borsada 504 şirket işlem görüyor ve bu işletmenin toplam piyasa değeri 272 milyar harcama denk geliyor.

Cazibe Dönemi

İçerisinde geçirdiği dönem, kendi incelemelerini yatırım açısından çekici hale getiren bir süreç. Politika faizinin yüzde 10,50 ve konumunun yüzde 85,5 olduğu bir insan yatırımcısı alternatif getiri arayışıyla borsaya yöneliyor.

Öte yandan kripto varlıklarında getiri arayışında olan büyük bir kesimin kripto varlıklarındaki değer kayıplarından kaçarak borsayı alternatif bir seçenek olarak değerlendirdiği gözleniyor. Ancak bu kesimin daha çok borsanın spekülatif tarafıyla ilgili olması ister istemez üstlendikleri riski de yükseltiyor. Borsanın birikimlerinin değerlendirildiği ve uzun vadeli gelir ve kârını büyüten gidere yatırım yapılan bir mecra olduğu bakış açısı kaybolmamalı. Aksi yaklaşımla spekülatif işlemler ana paranın dahi riske edilmesine yol açabilecektir.

Yeni girişler borsasının canlılığını korumada önemli bir etken. Son bir yılda BİST 100 Endeksi yüzde 160 yükselirken BİST 30
yüzde 157 ve BIST Tüm-100 Endeksi yüzde 167 yükseldi.

Aynı zamanda sektör bazında başlangıcından üzerinde çıkışların yaşandığı da görülüyor. Son bir yılda ulaştırma sektörü yüzde 398, enerji sektörü yüzde 385 ve kimya, petrol, plastik sektörü yüzde 277 oranında değer kazandı.

Halka Arz Endeksi

Son bir yılda endeksten hızlı yükselen sektörler arasında Halka Arz Endeksi’nin de olduğu görülüyor. Halka Arz Endeksi yüzde 276
oranlarda yükseldi.

Borsanın uzun dönemlerini görmek

Ayrışan hissedenler

Borsada son bir yılda yüzde 160 oranında çıkış yaşanırken borsada tüm hisseler bazda 10 hisse senedinde yüzde 790 ile yüzde 1.872 arasında primler oluştu. Bu hisseler: Atlantis Yatırım Holding, İhlas Haber Ajansı, Hektaş, Kontrolmatik Teknoloji Enerji, Çan2 Termik, Anadolu Isuzu, Alkim Kağıt, Cosmos Yat. Holding, Sasa Polyester, Girişim Elektrik Sanayi.

Borsanın uzun dönemlerini görmek

Ulusal 30’da iki his

Yüksek getiriler sermayesi küçük ve sığ hislerde olduğu kadar daha yüksek sermayeli hisselerde de gözlendi. BIST 30 Endeksi’nde yer alan Hektaş ve Sasa Polyester de yüksek getirilerden oluşan iki his. Hektaş oğlu bir yılda yüzde 1.225 yükselirken Sasa yüzde 794 prim yaptı. Bu iki şirket yatırımları ile yatırımcının ilgisini çekerken son dönemdeki yüksek çıkış ivmesi beraberindeki kâr realizasyonunu getirdi.

Hisse incelemelerindeki hızlı fiyat artışlarında mahiyetli bazen büyük ortaklar satış yapabilmekte. Böylece aşırı çıkışların normalleşmeye götürülmesine destek verebilmekteler. Bunun son örnekleri banka hislerindeki sert çıkışın ardından Akbank hislerinde gözlenmişti. Benzer şekilde Hektaş’ta da Oyak Gıda’nın satışları gerçekleşirken, hem Sasa hem de Hektaş hislerinde sert satışlara neden oldu.

Oyak Gıda, 16 Kasım 2022 günü Hektaş’ta 50,40- 51,25 TL fiyat aralığından 33,2 milyon adet hisse satışı. Bu miktar sermayenin yüzde 1,31’ine denk geliyor. Satış sonrasında Oyak Gıda’nın payı yüzde 1,39’dan yüzde 0,08’e düştü. Satış sonrası OYAK’ın Hektaş’taki yüzde 58,82 olan doğrudan payını uygularken, yüzde 60,21 olan pay payını yüzde 58,90’a geriledi.

Hektaş’tan ortak satış sonrasında gelen son haber ise Özbekistan yatırımı ile ilgili oldu. Şirket bu yatırımla birlikte yüzde 111 artacağını belirtti. Şirketin KAP’a yaptığı göre Özbekistan Taşkent’te hislerin tamamına sahip olacak “Hektas Asia LLC” unvanlı bir şirket kurulacak. Operasyonla ilgili yatırımla Hektaş’ın Özbekistan toplam kapasitesi yüzde 111 artacak. Bunun da ciro ve kârlılığa kuralları hedefleniyor.

Yatırım hikayesi süren hisler 10 yıllık süre içinde dalgalanmalara rağmen bir trend yaşıyorlar. Ancak uzun vadeli perspektifle yayılmanlar, kısa sürede kazanç elde etmek isteyenler dalgalanmaların arasında sıkışıp kalabilmekte.

Alım yaparken dikkat!

1 Yatırımcılar bilgilenmeden sadece duyumlarla hisse senedi almamalı.

2 amacın faaliyet gösterdiği alan, kârlılığı, ürün ve değerleme ölçütleri göz önünde bulundurulmalı.

3 Hisse incelemelerinde oluşan getiriler göz ardı edilmemeli. Hisse dersindeki yüksek getiriler her zaman spekülasyonların söz konusudur. Bu durum şirketin reel gelişmelerinden bağımsızdır.

4 Hisselerde yüksek getiriler oluşmaya başlamışsa, kısa vadede bunun ticaretini yapanların da odak noktası olacaklardır.

5 Yatırımcı büyüme hisselerinde şirketin kâr ve satış mağazası ile Piyasa Değeri/Yıllık Kârı arasında ilişki kurar. Kârlılıktaki büyümenin Piyasa Değeri/Yıllık Kâr’ın üzerinde olması bekleniyor.

6 Eğer (a) hislerde çok yüksek hacimler oluşmaya başlamışsa, (b) aşırı bir oynama başlamışsa, (c) aşırı iyimserlik veya aşırı karamsarlık havası varsa, burada mutlaka beklenmedik dalgalanmaların yaşanma ihtimali demiş yükselmek demektir.

7 Borsa birikimleri alınır. Kısa sürede vücuduna bir para sabit getirili aletlerde (mevduat, likit fon gibi) tutulmalı.

.

Leave a Comment